آتامد | آسا تجهیز ارمغان ایرانیان
نویسنده: رایمون وب 
در این مقاله در مورد اهمیت تست Bowie-Dick در ارزیابی اتوکلاو ها خواهیم خواند اما در ابتدا باید بدانیم این تست چیست؟
تست Bowie-Dick چیست؟
تست Bowie-Dick یک آزمون شیمیایی ویژه است که به منظور ارزیابی عملکرد سیستم حذف هوا در اتوکلاوهای بخار (به ویژه مدلهای پیشخلأ) و میزان نفوذ درست بخار به عمق بارهای متخلخل طراحی شده است. این تست معمولاً در شروع هر روز کاری انجام میشود تا اطمینان حاصل شود که دستگاه به درستی کار میکند و قادر است فرآیند استریلیزاسیون را بهطور مؤثر انجام دهد.در این تست، یک ورق شیمیایی حساس به دما در داخل بستهای قرار میگیرد که قرار است استریل شود. پس از اجرای فرآیند اتوکلاو، تغییر رنگ ورق نشاندهنده نفوذ مناسب بخار به داخل بسته است. اگر رنگ ورق تغییر نکند، این ممکن است نشاندهنده عدم نفوذ کافی بخار در دستگاه اتوکلاو باشد، که به معنی نیاز به تنظیمات یا تعمیرات دستگاه است. این تست اولین بار توسط محققان بریتانیایی جان بووی و جان دیک در دهه ۱۹۶۰ معرفی شد و امروزه یکی از الزامات کنترل کیفیت در استریلسازی تجهیزات پزشکی و بیمارستانی محسوب میشود.
فرآیند استریلیزاسیون بخار
استریلیزاسیون با بخار یکی از رایجترین و مؤثرترین روشها برای از بین بردن میکروارگانیسمها و عوامل بیماریزا است. این فرآیند بهویژه برای استریل کردن ابزارهای فلزی و دیگر مواد مقاوم به حرارت مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، بخار آب تحت فشار و در دماهای بالا (معمولاً حدود 121 درجه سانتیگراد) برای مدت زمان مشخصی وارد دستگاه اتوکلاو میشود تا تمام میکروارگانیسمها از بین بروند. این فرآیند باید بهطور کامل انجام شود تا اطمینان حاصل شود که تمامی ابزارهای داخل اتوکلاو استریل شدهاند.
استریلیزاسیون با پلاسما
استریلیزاسیون با پلاسما یکی از روشهای نوین و بدون حرارت برای استریلیزاسیون ابزارها است. در این روش، پلاسما بهعنوان یک گاز یونیده ایجاد میشود و با میکروارگانیسمها واکنش نشان میدهد. پلاسما بهطور خاص برای استریل کردن ابزارهایی که به دماهای بالا حساس هستند (مانند پلاستیکها و تجهیزات الکترونیکی) مناسب است. یکی از مزایای این روش این است که به دماهای بالا نیازی ندارد و میتواند در دماهای پایینتر از بخار به استریلیزاسیون بپردازد.
استریلیزاسیون با اتیلن اکساید
اتیلن اکساید (EO) یکی دیگر از روشهای مؤثر برای استریلیزاسیون است که بهویژه برای تجهیزاتی که نمیتوانند در دماهای بالا قرار گیرند، استفاده میشود. در این فرآیند، گاز اتیلن اکساید به داخل محفظهای که ابزارهای پزشکی قرار دارند، وارد میشود و بهطور شیمیایی میکروارگانیسمها را از بین میبرد. این روش معمولاً برای استریل کردن ابزارهایی که پیچیدگیهای خاصی دارند یا از موادی ساخته شدهاند که در معرض بخار یا دمای بالا آسیب میبینند، مناسب است. اما این روش بهطور معمول زمان بیشتری نسبت به بخار میبرد و باید در محیطهای خاصی که کنترل گاز بهدرستی صورت گیرد، انجام شود.
تست بووی-دیک (Bowie-Dick Test) به دو شکل مختلف وجود دارد :
تست بووی-دیک ورقهای (Bowie-Dick Test Sheet): این نسخه از تست، در یک دستگاه مخصوص به نام PCD (Process Challenge Device) قرار میگیرد. این دستگاه شبیه یک بسته استریل است که با استفاده از آن میتوان عملکرد دستگاه اتوکلاو را تست کرد. در این حالت، ورقهای شیمیایی حساس به دما داخل دستگاه PCD قرار میگیرند و پس از پایان فرآیند استریلیزاسیون، تغییر رنگ این ورقها نشاندهنده اثربخشی نفوذ بخار به داخل بسته است.
تست بووی-دیک هلیکس (Bowie-Dick Helix Test): در این روش، یک بسته مخصوص حاوی ورقهای شیمیایی حساس به بخار به داخل اتوکلاو قرار میگیرد و پس از فرآیند استریلیزاسیون، تغییر رنگ ورقها بهعنوان شاخصی از نفوذ بخار به بستهها بررسی میشود. این نوع تست معمولاً برای ارزیابی دستگاههای اتوکلاو مختلف بهکار میرود و بسیار رایج است.
این دو شکل تست بهطور کلی هدف مشابهی دارند، اما بهطور خاص یکی داخل دستگاههای PCD قرار میگیرد و دیگری به صورت بستههای جداگانه در داخل اتوکلاو قرار میگیرد.
نتیجهگیری
تستهای مختلف برای ارزیابی کارایی فرآیندهای استریلیزاسیون در بیمارستانها و مراکز درمانی نقش حیاتی در تأمین ایمنی بیمار ایفا میکنند. استفاده از تستهایی مانند تست Bowie-Dick، بررسی دقیق استریلیزاسیون بخار، پلاسما و اتیلن اکساید، بهطور مؤثر در کاهش خطرات عفونتهای بیمارستانی و تضمین ایمنی بیمار کمک میکند. این ابزارها به مراکز درمانی این امکان را میدهند که بهطور مستمر کارایی دستگاههای استریلیزاسیون خود را ارزیابی کرده و بهطور دقیق فرآیندهای استریلیزاسیون را کنترل کنند
